Ołtarz z Tikal to kolejny dowód wielkich wpływów i okupacji przez Teotihuacán

10 kwietnia 2025, 08:35

W Tikal, jednym z najważniejszych miast cywilizacji Majów, znaleziono ołtarz sprzed 1600 lat. Zabytek poszerza naszą wiedzę o ówczesnych stosunkach między Tikal i Teotihuacán. Miasto Teotihuacán powstało w I wieku z rozproszonych wiosek i szybko stało się dominującą siłą w regionie. W IV wieku Teotihuacán przeją władzę w Tikal. W 1. połowie I tysiąclecia był jednym z najludniejszych miast świata. Jednak w VII-VIII wieku stracił na znaczeniu, od VIII wieku dowody na wpływy Teotihuacán w Tikal znikają, a Tikal przeżywa rozkwit trwający do początków X wieku.



Jak polubić grzechotnika? Podglądanie zamienia ignorancję i strach w wiedzę i szacunek

27 października 2025, 11:09

Ludzie hołdują najróżniejszym przesądom na temat zwierząt. Większość z nich wynika z ignorancji. W USA jednym ze zwierząt wzbudzających największą niechęć są grzechotniki. Wiele osób uważa, że są agresywne i gonią ludzi, by ich zaatakować. W rzeczywistości to bojaźliwe zwierzęta unikające konfrontacji. Ich negatywny obraz to produkt czasów bardziej współczesnych. W czasach Rewolucji Amerykańskiej grzechotnik był symbolem wolności, jedności i czujności. Przeprowadzone niedawno badania pokazują, że edukacja wspomagana nowoczesną technologią może zmienić postrzeganie tych zwierząt na bardziej pozytywne.


Staruszka

Dlaczego kobiety częściej chorują na alzheimera i co ma do tego macierz zewnątrzkomórkowa?

27 maja 2026, 07:30

Blisko dwie trzecie chorych na Alzheimera to kobiety, ale naukowcy wciąż nie rozumieją do końca, dlaczego to właśnie one są bardziej narażone. Od lat uważano, że utrata estrogenu po menopauzie pozbawia mózg naturalnej ochrony przed neurodegeneracją. Nowe badanie przeprowadzone na Northwestern University dostarcza przekonujących dowodów na słuszność tej hipotezy, ale jednocześnie wskazuje zaskakujące miejsce, w którym rozgrywa się kluczowy proces.


Pochwa na zamówienie

4 sierpnia 2008, 11:21

W Australii i Nowej Zelandii, zresztą nie tylko tam, coraz popularniejsze stają się operacje plastyczne żeńskich narządów płciowych. Kobiety chcą mieć idealną skórę, perfekcyjny nos i usta, czemu więc pomijać w tym wszystkim pochwę czy wargi sromowe? Ginekolodzy z antypodów twierdzą, że powodów jest aż nadto, np. blizny, dyspareunia (bolesny stosunek płciowy), zniekształcenia, zakażenia i zmienione doznania erotyczne.


Lekarz lepszym menedżerem

11 lipca 2011, 16:43

Z opublikowanych w magazynie Social Science and Medicine badań pt. Physician-Leaders and Hospital Performance: Is There an Association? wynika, że najlepsze wyniki osiągają te szpitale, którymi kierują lekarze


Plagiat wszech czasów?

28 maja 2014, 11:53

Dr Mike Sutton, kryminolog z Nottingham Trent University, twierdzi, że Karol Darwin dopuścił się plagiatu i nie tylko miał świadomość istnienia pracy Patricka Matthew, szkockiego właściciela ziemskiego, który w 1832 r. opisał naturalny proces doboru faworyzujący najlepiej przystosowanych, ale i czerpał z niej pełnymi garściami.


Tegoroczna marsjańska misja NASA przeszła krytyczny test

7 lutego 2018, 11:29

NASA informuje, że jej kolejna marsjańska misja, InSight, z powodzeniem przeszła kluczowy test paneli słonecznych. InSight wyląduje na Marsie w listopadzie bieżącego roku.


Test z krwi pomaga wykryć ponad 50 typów nowotworów

31 marca 2020, 12:18

Naukowcy opracowali czuły i swoisty test z krwi, który pomaga wykryć ponad 50 typów nowotworów. Test opracowany przez firmę GRAIL wykorzystuje sekwencjonowanie bisulfitowe do określenia wzorca metylacji. W komórkach nowotworowych jest on często wyraźnie inny niż w prawidłowych komórkach. Wyniki badań ukazały się w piśmie Annals of Oncology.


Na Kujawach znaleziono jedne z najstarszych dowodów na istnienie hierarchicznej społeczności

5 sierpnia 2020, 12:57

Badania przeprowadzone w miejscowości Osłonki na Kujawach przez międzynarodowy zespół naukowy wskazują, że już 6600 lat temu na terenie Europy pojawiały się nierówności społeczne i doszło do próby ustanowienia społeczności opartej na hierarchii. Nierówności te znajdują potwierdzenie przede wszystkim w diecie badanych szkieletów.


Z mapą wśród 25 000 supermasywnych czarnych dziur

3 marca 2021, 04:50

Międzynarodowy zespół astronomów, kierowany przez Francesca de Gasperina z Uniwersytetu w Hamburgu, w którego składzie znajduje się dwoje polskich naukowców, Krzysztof Chyży z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Katarzyna Małek z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, stworzył największą i najdokładniejszą mapę nieba obserwowanego na ultraniskich częstotliwościach radiowych. Mapa opublikowana w czasopiśmie Astronomy and Astrophysics ujawnia ponad 25 000 aktywnych supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w odległych galaktykach.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk